Szkoła przyszłości

EDUKACJA \ Czy polska szkoła jest skansenem? Z pewnością wciąż brakuje nam jej całościowej wizji

numer 2530 - 14.01.2020Publicystyka

Bardzo dobre wyniki badań PISA mogą zaciemnić obraz polskiej szkoły, która nagle okazała się emanacją świetnych wyników uzdolnionej młodzieży. Media dostały niepodważalny argument za istnieniem gimnazjów, a przeciw reformie edukacji. Serwisy internetowe zaczęły roić się od doniesień o nekrologach gimnazjów oraz jak brutalna reforma zniszczyła oazy doskonałej edukacji i wzorowego wychowania, co dla większości nauczycieli, którzy mieli nierzadko wątpliwą przyjemność pracować w gimnazjach, było opowieścią z mchu i paproci.

Po drugiej stronie w mediach pojawiły się nieliczne głosy nakazujące wstrzemięźliwość w ochach i achach pod adresem polskiej szkoły, bo naiwnością jest postrzeganie jej tylko przez pryzmat wyników nawet najlepiej zredagowanych testów. W jednym z wywiadów doświadczony nauczyciel, który obserwował z bliska, jak funkcjonuje szkoła w Finlandii, zestawiając polską szkołę z tamtejszą, użył na określenie rodzimej słowa: „skansen”. Nie wdając się w polemikę z autorem tej opinii, należy mu oddać, że ma rację, twierdząc, że brakuje całościowej wizji polskiej szkoły.

Jaka edukacja?

Międzynarodowe badania PISA potwierdziły, że polscy 15-latkowie są w światowej czołówce i nie jest to powód do zmartwienia. Pytanie, czy polska szkoła nie powinna przewartościować myślenia o nastawieniu na wyniki. Jeśli mierzylibyśmy jej jakość tylko przez pryzmat wyników, za wzór trzeba by postawić szkołę chińską, w której wszystko jest podporządkowane efektom. Powielanie tego lub zbliżonego doń modelu wydaje się drogą donikąd. A niestety takie podejście często obserwujemy wśród dyrektorów szkół, którym zależy na pozycji szkoły w rankingach, bo to przekłada się na lepszą rekrutację, a czasem decyduje o etatach zatrudnionych w szkole nauczycieli. Należałoby zatem zwrócić większą uwagę na sam proces zdobywania wiedzy i umiejętności, ale tak, by nie zgubić przy tym dobra samego ucznia. Poza tym nie można zapomnieć, że szkoła ma nie tylko uczyć, lecz także wpływać na wszechstronny rozwój osoby, kształtować jej charakter, wychowywać do wartości.

W polskiej szkole należałoby gruntownie przemyśleć, na ile jej program jest dostosowany do wyzwań współczesnego świata. Pojawiają się propozycje, by wprowadzić nowy przedmiot – wiedzę o zdrowiu. Brakuje też w większym zakresie praktycznych zajęć z prawdziwego zdarzenia, na których uczniowie mogliby zdobywać umiejętności przydatne w codziennym życiu, jak zmiana dętki w rowerze, naprawianie, gotowanie itp. Współczesna szkoła za mało miejsca poświęca wiedzy dotyczącej człowieka, relacji, wartości, rodziny itp. Wychowanie do życia w rodzinie, kadłubowe lekcje etyki czy zajęcia fakultatywne z filozofii w szkole średniej tego braku nie są w stanie zaspokoić. Przez kilkadziesiąt lat żadna ekipa rządząca nie była w stanie przywrócić filozofii właściwego jej miejsca, chyba że uznamy, że w interesie polityków nie jest wychowywanie młodych ludzi logicznie myślących, odpornych na manipulację, wykazujących się krytycznym podejściem do rzeczywistości.

Uczeń, ale jaki?

To jedno z najbardziej fundamentalnych pytań, które winno być w centrum zainteresowania szkoły, w gruncie rzeczy jest traktowane trzeciorzędnie. Czy współczesnej szkole chodzi o zaprojektowanie ucznia, który większość swojej aktywności szkolnej i pozaszkolnej koncentruje na nauce? Szkoła, zajęcia dodatkowe w szkole, zadania domowe, zajęcia dodatkowe w domu. Bardzo niewielka przestrzeń na czas wolny, spontaniczność, spędzanie czasu z kolegami i koleżankami – to słabość, którą naocznie obserwuję w praktyce szkolnej od lat. Wielu uczniów jest przytłoczonych swoimi obowiązkami, przypominają zmęczonych życiem dorosłych



zawartość zablokowana

Autor: Leszek Galarowicz


Pozostało 50% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się












#DziękujeMyZaOdwagę
reklama