Imperium, gdy powstanie

​HISTORIA \ Gdy urok polskiej kultury i polskiej wolności przyciągał ludzi Wschodu i Zachodu

numer 2531 - 15.01.2020Kultura

Są książki, na które się czeka. Jak na kolejny sezon „Gry o tron” czy na pierwszy posiłek po długim poście. W przypadku „Dziejów Polski” Andrzeja Nowaka jest w tym jedynie odrobina przesady. Myślę oczywiście o poście. Leży przede mną „Dziejów” tom IV, obejmujący lata od 1468 do 1572, „Trudny złoty wiek” – zobaczmy, dlaczego trudny.

Nie napiszę, że książkę prof. Nowaka czyta się jak kryminał: niby wiemy, jak to się skończy, ale… Nie napiszę, bo to greps wytarty jak łokcie arywisty. Dotychczasowe tomy to trzy zapadające pod powieką fotografie z naszego rodzinnego albumu. Chmurne i górne początki państwa Piastów, debiut w kulturze łacińskiej i szybki rozwój cywilizacyjny w okresie rozbicia dzielnicowego, będącego europejską normą, i które wcale nie było nieszczęściem, bo wykuło z nas silny, dzielny i wytrwały naród. Stało się tak dzięki twardej i zdrowej rywalizacji królewiąt o koronę w czasie naszej średniowiecznej gry o tron.

Niemałego wcale wzrostu Łokietek zostawił swemu synowi nie tylko koronę, nie tylko zrąb chrobrego państwa, zostawił też kierunek działania. Oprócz modernizacji kraju w czasach Kazimierza najważniejszą zasługą tego kochliwego króla był bowiem zwrot na wschód. Decyzja obarczona misją cywilizowania terenów plemiennych katolickim uniwersalizmem i bogactwem. A potem, w mniej niż 100 lat po śmierci Kazimierza Wielkiego, granice naszego państwa sięgają od Bałtyku po Morze Czarne. Polska jest imperium. Ma promieniujący na całą Europę Środkową i Wschodnią uniwersytet, ma Grunwald, arcydzieła literackie, złoty Wawel, ołtarz Wita Stwosza, jej obywatele odróżniają wolność od swawoli, rodzi się nowoczesny parlamentaryzm. No i powstała też niezwyciężona przez 200 lat husaria



zawartość zablokowana

Autor: Robert Tekieli


Pozostało 50% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się