Kiedy przemawiają groby…

„Szczątki ich składamy do oddzielnych małych trumienek, przenosimy i chowamy w nie zaoranej jeszcze części cmentarza. Chcemy też umieścić tablice z ich nazwiskami i datą śmierci, by w ten sposób zabezpieczyć od zapomnienia i zniszczenia” – pisała w liście do gen. Romana Abrahama ostatnia sekretarz przedwojennej Straży Mogił Polskich Bohaterów Maria Tereszczakówna w styczniu 1972 r. Jarosław Szarek Maria Tereszczakówna opisywała, z jaką starannością garstka Polaków trwających we Lwowie ratowała Cmentarz Orląt, na który kilka miesięcy wcześniej wjechały czołgi, aby dopełnić trwającej od lat systematycznej dewastacji. Zburzono kolumnadę, po stalowych linach pozostały głębokie rysy na potężnych kolumnach ogołoconych z nazw miejsc bitew. Ocalał jedynie napis „Mortui sunt ut liberi vivamus”.