Elity dawniej i dziś

DEPRAWACJA UMYSŁÓW \ KRÓLESTWO OPORTUNIZMU „Dałem się uwieść”, powiada Zygmunt Bauman w rozmowie opublikowanej przed tygodniem w „Gazecie Wyborczej”. Blisko 90-letni profesor, uczony światowej sławy, tłumaczy swój udział w stalinowskim aparacie terroru w sposób godny pensjonarki, która wpadła w kłopoty. Oto przykład, jak moralna deprawacja skutkuje umysłową porażką. Wanda Zwinogrodzka Bauman serwuje czytelnikom stereotypowy zestaw wyjaśnień żałośnie już wyświechtanych od nadmiernego zużycia: uwierzył, że „komuniści mają najlepszy program”, ponieważ przed wojną widział wokół siebie wiele niesprawiedliwości. Tak samo – twierdzi Bauman – rozumował wybitny polski socjolog Stanisław Ossowski, który przed śmiercią miał mu się zwierzyć, że „jak w 1939 roku zmobilizowano go do twierdzy Modlin i