Paczkowski w Berlinie

JAKUB PILAREK Na berlińskim sympozjum „Pamięć Europy” prof. Andrzej Paczkowski wypowiedział następujące słowa: „Z rąk polskich chłopów, często za kilo cukru lub litr wódki wręczany przez niemieckiego policjanta, zginęło zapewne kilkadziesiąt tysięcy Żydów uciekających z »likwidowanych« gett, a drugie tyle wydano w ręce niemieckich oprawców”. Nie było mi dane zapoznać się z całą wypowiedzią prof. Paczkowskiego, dlatego powstrzymam się od ostrych ocen. Niemniej jednak, nie sposób nie zapytać: cóż to znaczy „zapewne”? A nie kilkanaście? Kilka? A może wcale? Warto, by profesor publicznie wyjaśnił, skąd wziął swoje dane. Tymczasem jednak, zakładając roboczo ich prawdziwość (choć w głębi serca jestem sceptykiem), chciałbym zapytać profesora: jak to możliwe, że tak zdemoralizowana grupa