Rachunek sumienia

PREMIERA \ Debiutancki tom Lecha Jaworskiego „Pełnia i nicość” może zadziwiać. Polityk, człowiek pod pięćdziesiątkę… Nie tak sobie wyobrażamy poetyckiego debiutanta. Jaką dziś pełni funkcję poezja? Czy wystarczy wykazać się znajomością fraz Goethego, Miltona czy Blake’a, by nazwać się poetą? W wierszach Jaworskiego znajdują dla siebie miejsce „pycha, nienawiść, rozpacz”, ale też tandetne przekonania, że „to, co było mną, być mną już przestało”, oraz miałkie rozważania „o życiu, co go kopnęło w dupę. I wszystko, co dotąd robił, Rozpadło się w gruzów kupę”, choć oczywiście pisane z ironicznym dystansem. Ale również, gdy podmiot liryczny pisze o sobie na poważnie: „odwrócony od Boga, wzgardzony przez Szatana, wypełniony po brzegi nicością”, myli się. Każdy, kto odwraca się od Boga, jest zabawką w rękach szatana, tym bardziej, im bardziej nie jest w stanie tego dostrzec. Diabeł też śmieje się z „wadzących się z Bogiem”, gdy próbują postawić się na poziomie Boga. Słowa klucze dla tej poezji to „samotność” i „klęska”: „ile trzeba rozpaczy, by na dnie łajdactwa / Pocieszenia szukać – w plugawym zelżeniu”, lecz w tym ukazywaniu małości podmiotu lirycznego można szukać przecież pokory! Poezja to dziedzina zdradziecka. Jednak już jeden wiersz może sprawić, że trud jej tworzenia nie był daremny. I znajduję tu takie frazy: „Czy w swej istocie mamy bać się czego, / O poniżeniu swoim wiedząc tyle, / W swoich łajdactwach widząc nic wielkiego, / Za całe życie przedkładając chwilę”. Albo: „Boże, czy Ty nie możesz, mogąc przecież wszystko / Wydźwignąć mojej upodlonej duszy, / Bym nie wydawał jej na pośmiewisko // Tak bardzo chciałbym, potrzebuję, muszę / Odzyskać choć odrobinę z własnego istnienia... / Czy ryk mej pustki z łaski Twej zagłuszę?”. Wierzę, że On odpowie na tę modlitwę.