Kto oszczędza na energii odnawialnej

ENERGETYKA \ Elektrownie wiatrowe w Polsce mają już niemal 5,5 tys. megawatów (MW) mocy, czyli o 4 proc. więcej niż wynosi łączna moc elektrowni Bełchatów. Teoretycznie wiatraki mogłyby zapewnić prawie połowę godzinnego krajowego zapotrzebowania na prąd, bo np. w marcu tego roku spadło ono do 12 tys. MW. Jednak to tylko teoria, bo wydajność wiatraków sporadycznie przekracza 85 proc. ich zdolności. Gdy przestaje wiać, dostawy spadają nawet do 2 proc. mocy zainstalowanej. Wtedy za dostarczanie prądu odpowiedzialne są wszystkie, także najstarsze i najmniej oszczędne elektrownie węglowe. W lutym 2016 r. zużyliśmy o 260 GWh energii więcej, niż wyprodukowaliśmy we wszystkich elektrowniach w Polsce. Braki uzupełniono zakupami za granicą. – Odbiorcy przemysłowi w Polsce płacą łącznie za energię elektryczną i subsydia do energetyki odnawialnej mniej niż do niedawna płacili za sam prąd. Przemysł energochłonny stał się właśnie jednym z głównym beneficjentów rozwoju OZE. Tracą na tym jednak elektrownie konwencjonalne – twierdzi Bartłomiej Derski, współtwórca portalu Wysokienapiecie.eu. Jego zdaniem, koszty rozwoju energetyki odnawialnej w postaci dopłat za energię ponoszą głównie sektor usług i gospodarstwa domowe. Podobny mechanizm działa w Niemczech, które najmocniej w Europie dotują energetykę odnawialną. Jednak dla niemieckiej gospodarki wsparcie energetyki wiatrowej stało się nie tylko impulsem do inwestycji w nowe technologie, ale przysporzyło 360 tys. nowych miejsc pracy. Jednocześnie rozwój OZE w Niemczech przyniósł też najwyższe w Europie ceny energii dla gospodarstw domowych. Na koniec ubiegłego roku były o mniej więcej 40 proc. wyższe niż średnia w Unii Europejskiej. Nadal też 43 proc. energii produkowanej za Odrą pochodzi z węgla brunatnego i kamiennego. Ten ostatni Niemcy sprowadzają z zagranicy. Mimo to rachunki za energię stanowią 5 proc. obciążeń gospodarstw domowych w Niemczech, natomiast w Polsce sięgają 10 proc. i są jednymi z najwyższych w Europie. Według najnowszej koncepcji Ministerstwa Energii, właściciele odnawialnych źródeł energii nie powinni już sprzedawać prądu według wysokich taryf gwarantowanych, ale zużywać go na własne potrzeby. W zamian uzyskają 70-proc. zniżki, gdy z powodu niekorzystnej pogody zechcą zaczerpnąć z sieci brakujący im prąd. Dotyczy to jednak tylko instalacji o mocy do 7 kW. Więksi producenci mają dostać 50 proc. zniżki, natomiast posiadacze eko-elektrowni sfinansowanych ze środków publicznych tylko 35 proc. Monika Morawiecka, dyrektor zarządzająca Polskiej Grupy Energetycznej, uważa, że źródła odnawialne należy tworzyć najtaniej jak się da i preferować krajowe rozwiązania. Jej zdaniem, myśląc o rozwoju energetyki odnawialnej, trzeba zastanowić się, jaką wartość dodaną dają gospodarce. Tymczasem z wyjątkiem instalacji do spalania biomasy większość technologii niezbędnych do rozwoju OZE kupować trzeba za granicą. Dyrektor Morawiecka przypomina, że przez ostatnie osiem lat Niemcy zainwestowali w odnawialne źródła energii ponad 120 mld euro. Polska energetyka odnawialna zaczęła się rozwijać później, gdy ceny urządzeń spadły, ale wciąż rozwój małych elektrowni odnawialnych jest dla nas zbyt kosztowny.