​1 września widziany oczami dziecka

„Niebawem miałam skończyć 13 lat. Pamiętam to jedno zdanie, od którego wszystko się zaczęło: »Wojna! Niemcy napadli na Polskę!« – zabrzmiało w moich uszach jak grzmot” – wspomina Alfreda Krystyna Wilczyńska. Młody kowal, jedyny posiadacz radia słuchawkowego we wsi, już pobiegł dalej, do innych gospodarstw z tą hiobową wieścią. Ponieważ był naszym najbliższym sąsiadem, dowiedzieliśmy się jako pierwsi. Mama zastygła nad miednicą pełną brudnych statków. Miałam rozpocząć naukę w gimnazjum w Warszawie. Aż do tamtego ranka wierzyłam, że zdarzy się jakiś cud i pojadę do stolicy, choć wiedziałam, że ojciec sam ledwo mieścił się w maleńkim mieszkanku u swoich dobrych przyjaciół. Tata za dnia kulił się na krzesełku, by nie zawadzać w tej uciążliwej ciasnocie. Wieczorem, gdy pozostali domownicy już