Zniewolony musi pozostawić ślad

W czasie komunistycznego terroru, szczególnie w Związku Sowieckim, dusznego jak „morowe powietrze”, ludzie milczeli, a sprowokowani do mówienia „entuzjastycznie” wygłaszali formułki, które władza im zakodowała na „twardym dysku” – jak by to można określić językiem dzisiejszym.

Pamiętam, jak na początku lat 70. do moich sąsiadów przyjechał zza kordonu wschodniego pewien Ukrainiec ożeniony z Polką (z województwa tarnopolskiego), w odwiedziny do dalekich krewnych w Opolu. Była to w jego życiu pierwsza podróż zagraniczna.

Mój sąsiad, z którym przyjaźniłem się od lat, miał pecha, bowiem zwierzchnik z pracy wysłał go niespodziewanie na kilkudniową delegację służbową, i to aż na drugi koniec kraju.