Warownia nad Dźwiną niemym świadkiem historii

numer 2128 - 14.09.2018Obrona narodowa

Twierdza dyneburska powstała w I połowie XIX w. z rozkazu cara Aleksandra I. Miała chronić dostępu do Petersburga. Od końca XIX w. przeżywała jednak powolny regres. Obecnie ten kompleks forteczny ma drugie życie. Na terenie 150-hektarowej fortyfikacji zlokalizowane jest m.in. muzeum urodzonego w Dyneburgu Marka Rothki, jednego z najsłynniejszych malarzy XX w.

Tereny, na których stoi twierdza w Dyneburgu, w średniowieczu zamieszkiwali Łagtalowie. Ich głównym księstwem była Jersika. W 1224 r. obszar ten został przejęty przez zakon kawalerów mieczowych. Pierwszy zamek noszący nazwę Dinaburg wzniósł w 1275 r. wielki mistrz zakonu Ernst von Rassburg. Fortyfikacja w 1277 r. była celem nieudanego ataku wielkiego księcia litewskiego. W XIV w. zamek wielokrotnie rozbudowywano. W XV w. w celu uzyskania funduszy na wojnę z Rosją zamek został przez kawalerów mieczowych oddany w zastaw królowi Polskiemu Zygmuntowi Augustowi. Dyneburg stał się stolicą powiatu, a potem całych Inflant polskich znajdujących się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów do 1772 r. W 1577 r. Rosjanie wtargnęli do Inflant, rozpoczynając wojnę polsko-rosyjską. Zamek w Dyneburgu został zniszczony. Wojska rosyjskie zbudowały wkrótce potem nową fortyfikację. Wraz z zakończeniem działań zbrojnych Dyneburg wrócił w 1582 r. do Rzeczypospolitej, a Stefan Batory nadał miastu prawa miejskie. Na pamiątkę tych wydarzeń prezydenci Polski i Łotwy niedawno uroczyście odsłonili pomnik króla Stefana Batorego.

Twierdza mająca chronić Petersburg

W 1772 r. na skutek I rozbioru Polski Dyneburg stał się częścią Imperium Rosyjskiego. Na rozkaz cara Aleksandra I w 1810 r. rozpoczęły się prace nad dwiema fortecami, które miały chronić główne miasta imperium Romanowów, którymi były Moskwa i Petersburg. Bobrujsk miał bronić dostępu do Moskwy, twierdza w Dyneburgu zaś miała służyć do obrony Petersburga oraz północno-zachodniej części kraju. W 1812 r. wraz z inwazją Francji na Rosję oddział wojsk Napoleona Bonapartego liczący 24 tys. żołnierzy oraz 200 dział zdobył twierdzę bronioną przez 3300 Rosjan.

Po pokonaniu Francji Rosjanie mogli kontynuować prace nad twierdzą dyneburską. Zakończono je w 1833 r. Głównym projektantem systemów obronnych zaprojektowanych w stylu imperialnym był Georg Heinrich Hekel, który przy tym przedsięwzięciu współpracował z Alexandrem Jegorowitschem Staubertem. Kompleks ma powierzchnię ponad 150 ha, obejmuje 80 budowli oraz 10 szerokich ulic. Sama infrastruktura obronna składa się z ośmiu bastionów, sześciu rawelinów i takiej samej liczby kontrgard, które mają kształt słońca. Tak zaprojektowana fortyfikacja umożliwiała dostrzeżenie przeciwnika i prowadzenie ognia w dowolnym kierunku z wyeliminowaniem tzw. martwych stref. Kompleks zachował się do naszych czasów w 85 proc



zawartość zablokowana

Autor: Paweł Kryszczak


Pozostało 51% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się