Czy mamy „przyjaciół Moskali”?

Określenie to pochodzi od Mickiewicza, który po rozbiciu spisku filomatów, podczas przymusowego kilkuletniego pobytu w Rosji nawiązał przyjaźnie z kilkoma wybitnymi postaciami jej życia publicznego. Wbrew ckliwym opowieściom sowieckiej i peerelowskiej propagandy, nie chodziło bynajmniej o Puszkina – polskiego i rosyjskiego geniusza słowa łączył raczej wzajemny szacunek dla mistrzostwa. Natomiast iście gorąca przyjaźń złączyła naszego poetę z późniejszymi dekabrystami, czyli organizatorami nieudanego zamachu stanu mającego obalić bezlitosny i tępy reżim carski. Im właśnie, wieszanym, zsyłanym na katorgę, prześladowanym poświęcił słynne strofy „Ustępu” w III Części „Dziadów” zaczynające się od znamiennych słów: „Wy — czy mnie wspominacie! ja,