Kult niepamięci

„Don Kichot walczący z wiatrakiem kultury duchowej” – tak Janusz Krasiński pisał o sobie w posłowiu do ostatniej powieści. Przeszła prawie bez echa, podobnie jak przedtem cztery tomy jego powojennej epopei. Podjął w nich walkę ze zbiorową amnezją Polaków. I przegrał. Wanda Zwinogrodzka Historia XX w. odcisnęła się niezatartym piętnem w jego dramatycznej biografii. Miał 11 lat, gdy wybuchła wojna, dwa lata później wstąpił do Szarych Szeregów. W czasie wojny osierocił go ojciec. Po Powstaniu Warszawskim dostał się do obozu w Pruszkowie, tam dobrowolnie dołączyła do niego matka, bojąc się rozłąki. Razem pojechali do Oświęcimia, w którym matka prosto z rampy trafiła do komory gazowej – to traumatyczne wspomnienie prześladowało go do końca życia. Jemu przypadła w udziale praca w kamieniołomach