Tułaczka narodowych skarbów

Muzeum Czartoryskich ma bogatą historię, powiązaną ściśle z dziejami Polski, jej wzlotami i upadkami. Gromadzenie zbiorów, zrazu głównie pamiątek historycznych, zapoczątkowała pod koniec lat 80. XVIII w. księżna Izabela z Flemmingów Czartoryska, żona Księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego, generała ziem podolskich. Izabela Czartoryska w ciągu sześciu lat skupiła w swoich rękach znaczną liczbę różnego rodzaju pamiątek po Polakach dawnych wieków, a także współczesnych, pozyskując je różnymi drogami, często pod postacią darów, i wzniósłszy w Puławach specjalny budynek otworzyła w roku 1801 Świątynię Pamięci, pierwsze polskie muzeum. Wystawione w Świątyni Pamięci (zwanej też Świątynią Sybilli) pamiątki narodowej chwały, związane m.in. z