Amerykańscy piloci walczyli o Polskę

WOJNA POLSKO-BOLSZEWICKA \ 7. ESKADRA MYŚLIWSKA IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI

Numer 900 - 28.08.2014Kresy

„Przypominam sobie Polskę z owych dni najzacieklejszej walki, kiedy zdawało się, że nawet cud nie zdoła jej uratować, i pamiętam waleczność i lojalność, pełną poświęcenia miłość ojczyzny, jaką odznaczali się mężczyźni i kobiety, i dzieci w Polsce, oraz […] rozdział, opisujący jak tysiące najlepszych Amerykanów polskiego pochodzenia [żołnierze Armii Hallera] opuściło swoją nową ojczyznę […], żeby wrócić do kraju […] prawie konającego, żeby bić się za Polskę”.

Tak o Polsce czasów sowieckiej zawieruchy roku 1920 pisał jeden z bohaterów tamtych dni ppłk. pilot Merian Caldwell Cooper, Amerykanin, generał brygadier Armii USA i podpułkownik pilot Wojska Polskiego.
Pomysł walki lotników zza oceanu w polskich siłach zbrojnych narodził się w Paryżu w 1919 r. Zawdzięczamy go właśnie Cooperowi, który w tym czasie pełnił misję alianckiego obserwatora doradcy w Polsce. W paryskim hotelu Ritz odbyły się rozmowy, w których wzięli udział m.in polski premier Ignacy Paderewski, gen. Tadeusz Rozwadowski, szef Polskiej Misji Wojskowej, oraz amerykański attaché wojskowy Harry Howland. Owocem tego spotkania było podpisanie kontraktu dla ośmiu amerykańskich lotników, którzy wstąpili do polskich sił zbrojnych.
Ochotnicy z USA
10 września 1919 r. za zgodą polskiego Ministerstwa Spraw Wojskowych utworzono amerykańską eskadrę, której dowództwo objął mjr pilot Cedric Faunt le Roy. Niespełna tydzień później amerykańscy ochotnicy udali się pociągiem do Polski.
W październiku pilotów w Belwederze przyjął naczelnik Józef Piłsudski, który początkowo był sceptycznie nastawiony do istnienia tej formacji. Już w Polsce amerykańscy piloci zostali włączeni do rezerwowej 7. Eskadry Lotniczej, którą dowodził wówczas por. Ludomir Rayski, stacjonującej pod Lwowem.
Jednostka ta za swojego patrona uznała Tadeusza Kościuszkę. Był to pomysł amerykańskich kolegów, zainicjowany przez Meriana Coopera, wówczas w służącego w stopniu kapitana, który w czasie I wojny światowej służył w elitarnej 137. Eskadrze Skantów. 31 grudnia 1919 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych nadało 7. Eskadrze Myśliwskiej zaszczytne imię bohatera zarówno polskiego, jak i amerykańskiego.
Pradziadek Coopera brał udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, był wówczas adiutantem dowódcy pułku kawalerii, i to na jego rękach zmarł gen. Kazimierz Pułaski. Dlatego też sam Merian Cooper, współorganizator polsko-amerykańskiej eskadry lotniczej, poprzez upamiętnienie Kościuszki chciał niejako spłacić dług wdzięczności narodu amerykańskiego wobec Polaków, których przodkowie walczyli o niepodległość USA.
Godłem eskadry stała się zaprojektowana przez por. Elliota Chessa krakowska rogatywka z dwiema skrzyżowanymi kosami na biało-czerwonym tle złożonym z 13 gwiazd i 13 pasów symbolizujących pierwotne kolonie Stanów Zjednoczonych.
Amerykanie od początku chcieli, by ich jednostkę kierowano do samego jądra walk, tam gdzie front jest najtrudniejszy. Nie doszło do tego jednak od razu, a w tej sprawie u samego naczelnika państwa interweniował podkomendant Faunt le Roy.
Pod Cudnowem i Żytomierzem
Zanim piloci kościuszkowskiej eskadry weszli w ogień walk, jednym z ich zadań było dostarczanie rozkazów armii lądowej. By uniemożliwić wrogowi przechwycenie telegraficznych meldunków, umieszczano je w specjalnych tubach i zrzucano we wskazane miejsce. Do innych zadań eskadry należały także loty wywiadowcze, które pozwalały określić położenie wojsk nieprzyjaciela. Lotnicy rozrzucali również ulotki propagandowe skierowane do sowieckich żołnierzy, by ci dezerterowali z armii w zamian za żywność i dobre traktowanie.
Pierwszą bojową akcją, w której wzięli udział Amerykanie, były trzydniowe działania pod Cudnowem



zawartość zablokowana

Autor: Paweł Wiejaczka


Pozostało 50% treści.

Chcesz przeczytać artykuł do końca? Wyślij SMS i wprowadź kod lub wykup prenumeratę i zaloguj się.

Dostęp do artykułu
wyślij sms o treści GP1 na numer 7155
koszt 1 zł (1,23 zł brutto)
Prenumerata
Mam dostęp
zaloguj się