Eksport polskiego rolnictwa (2)

GOSPODARKA \ Ostatnie lata to wyraźny wzrost eksportu. Także rolnictwo odnotowało sporą dynamikę. Tym niemniej na warszawskim parkiecie niewiele jest znaczących firm z tego sektora. W ostatnich latach, pomimo spadku zatrudnienia w sektorze rolniczym, nastąpił wyraźny wzrost produkcji rolnej. Od 2007 r. do 2014 r. globalna wartość produkcji sprzedanej na rynku wzrosła z poziomu 140 mld zł do poziomu ponad 200 mld zł. Polska w dalszym ciągu zajmowała siódme miejsce w Unii Europejskiej pod względem produkcji, a nasz udział wynosił ok. 6 proc. W tym czasie wyraźnie wzrastał eksport produktów rolnych. Dynamika wzrostu jest znacznie większa niż w innych segmentach gospodarki. Obrazem tego jest wzrost znaczenia samego rolnictwa. O ile w 2007 r. udział rolnictwa w eksporcie wynosił ok. 10,5 proc., o tyle w 2014 r. ten udział wzrósł do poziomu ponad 12 proc. Oczywiście, że sama zmiana nie jest bardzo mocna, wskazuje jednak na silny i mocny trend wzrostowy, jaki miał miejsce w ostatnich latach. Istotnym czynnikiem jest jednak wyraźny wzrost dodatniego salda obrotów handlowych. O ile w 2010 r. nadwyżka, która już od kilku lat była wysoka, wynosiła ponad 2 mld euro, o tyle w 2014 r. wynosiła już ponad 6 mld dol. Kolejny, czyli rok 2015 to eksport branży rolnej na poziomie powyżej 25 mld euro. Rosnący, i to wyraźnie, eksport i dodatni bilans handlowy to także efekt słabszego niż w poprzednich latach kursu złotego, a także utrzymującej się koniunktury na rynku. Sama struktura eksportu zaś nie uległa większym zmianom. Dominują produkty przetworzone: mięso, wyroby cukiernicze, sery. Wyjątkiem jest segment zbóż, gdzie wzrosło, i to bardzo mocno, znaczenie pszenicy. Znaczenie eksportu dla polskiego rolnictwa jest szczególne. Według danych resortu rolnictwa to ponad 40 proc. wartości produkcji sprzedanej. W dalszym ciągu dominującym rynkiem zbytu są kraje Unii Europejskiej. Rok 2015, pomimo ogłoszonego wcześniej embarga rosyjskiego, nie zatrzymał tej dynamiki, co wskazuje na coraz mniejsze znaczenie rynku wschodniego. Podstawowym kierunkiem zbytu są przede wszystkim rynki europejskie. Dominuje rynek niemiecki, który w 2014 r. obejmował aż 22 proc. eksportu. Kolejne miejsca to Wielka Brytania i Francja, jednakże udział tych krajów jest znacznie mniejszy i wynosi odpowiednio 7,8 i 7 proc. Wyraźnie wzrasta rola krajów pozaeuropejskich, co dowodzi wzrostu znaczenia Polski na rynku. Kierunkiem o wyraźnej dynamice są kraje afrykańskie i rejon Bliskiego Wschodu. Rolnictwo a giełda Na rynku giełdowym w Warszawie notowanych jest sporo spółek związanych mniej lub bardziej z sektorem rolniczym. Indeks WIG Spożywczy obejmuje ponad 20 spółek z tego sektora. Część z nich to w wielu wypadkach spółki ukraińskie, jak Kernel, Astarta czy Ovostar. Ich udział w indeksie jest bardzo mocny. Jest jednak wiele spółek typowo krajowych, które na rynku funkcjonują od wielu lat (Kruszwica, Duda, Indykpol). Sam zaś indeks, jako barometr, (choć w tym wypadku o mniejszej dokładności) sugeruje dobrą koniunkturę na rynku. W ciągu roku indeks odnotował wzrost o ponad 22 proc., co na tle rynku jest bardzo wysoką wartością. Jakie perspektywy? Ocena rynku produktów rolnych jest dość trudna. Tym niemniej dla polskiego eksportu w tym sektorze następne lata wydają się dość dobre. Wzrośnie znaczenie rynków dalekowschodnich, a także rynków Afryki Północnej. Z racji ogólnych dobrych tendencji dla eksportu (analitycy przewidują roczne tempo wzrostu w granicach 5–6 proc.) udział eksportu produktów rolnych w globalnym polskim eksporcie nie ulegnie większym zmianom. Także wydajność i efektywność polskiego rolnictwa jest bardzo wysoka, trudno więc spodziewać się wyraźnego wzrostu produkcji. Duże znaczenie będzie miał również popyt krajowy, który w wypadku rosnących dochodów ludności może w pewien sposób, przy rosnącej zamożności społeczeństwa, ograniczyć znaczenie rynku zewnętrznego.