Po zachodniej stronie Indusu (2)

GOSPODARKA \ 200-milionowy kraj powoli poprawia swoją sytuację. Jednak jego pozycja na gospodarczej mapie świata w dalszym ciągu jest niezadowalająca.
Orientacja handlu zagranicznego
Pakistan od lat notuje deficyt handlu zagranicznego. Nie jest też krajem aktywnym na rynku międzynarodowym. Obroty handlowe za 2014 r. to po stronie eksportu ok. 30 mld dolarów. Po stronie importu to prawie 50 mld dolarów. To pokazuje też skalę deficytu, który przynajmniej w części korygowany jest przez pieniężne przekazy z zagranicy. A pakistańska diaspora zdaniem władz w Islamabadzie to ponad 8 mln osób. Ich roczny finansowy przekaz do rodzin to prawie 10 mld euro, kwota spora i w znaczący sposób wpływająca na funkcjonowanie kraju.
Handel zagraniczny pokazuje też strukturę gospodarki kraju. W eksporcie dominują tekstylia, ryż i produkty o niskim stopniu przetworzenia. W zakresie importu dominuje ropa naftowa i, co ciekawe, sprzęt elektroniczny (przede wszystkim telefony komórkowe, co przy tak sporym rynku jest niejako zrozumiałe). Partnerzy handlowi to przede wszystkim USA i Chiny, a Indie, czyli najbliższy sąsiad, są praktycznie nieobecne na tych listach, co zważywszy na bliskość pokazuje, że polityka odgrywa w biznesie jeszcze sporą rolę.
Karachi Stock Exchange
Kraj nie jest bogaty i poniekąd pokazuje to obraz rynku kapitałowego. Giełda, na której notowane jest ponad 500 spółek, ma kapitalizację na poziomie 80 mld dolarów, co jest niższą wartością także w stosunku do naszego parkietu.
Jeśli jednak spojrzeć na indeks giełdy w Karaczi KSE 100 to z tej perspektywy sytuacja gospodarcza kraju jest coraz lepsza. Od 2008 r., gdy wartość indeksu wynosiła niewiele ponad 5000 pkt wzrósł do obecnego poziomu ponad 44 000 pkt. Ale nie zawsze było tak dobrze. W kwietniu 2008 r. rozpoczął się giełdowy kryzys i indeks spadł z poziomu powyżej 15 000 do poziomu niewiele ponad 5000 pkt, a z parkietu „wyparowało” prawie 40 mld dolarów. To wszystko miało miejsce przed początkiem światowego kryzysu, co być może uchroniło rynek przed mocnym spadkiem w 2009 r. Potem jednak powoli rynek się odradzał, a obecny poziom to już wartości zdecydowanie wyższe. Czołowe spółki parkietu to firmy sektora wydobywczego (gaz ziemny), banki czy firmy telekomunikacyjne (norweski Telenor, Ufone, Zong). Sam rynek zaś z kapitalizacją na poziomie 80 mld dolarów znacznie ustępuje innych rynkom kontynentu. Także rynek w Bombaju (kapitalizacja ok. 1400 mld dolarów) zdecydowanie przewyższa rynek w Karaczi.
Pakistańska rupia
W latach 2004–2008 pakistańska rupia utrzymywała stabilny kurs wobec dolara. Za walutę amerykańską płacono mniej niż 60 rupii. Presja inflacyjna w 2008 r. osłabiła bardzo kurs rupii, co wywołało kryzys giełdowy. Od tego czasu notowania waluty się uspokoiły, jednak poziom cenowy to już znacznie droższy dolar. Ostatnie dwa lata to kurs pary USD/PKR powyżej 100 i pomimo stabilności ryzyko walutowe jest spore. Z perspektywy rynku walutowego pakistańska rupia nie jest praktycznie zauważana i trudno jej szukać na liście trzydziestu czołowych walut świata.
Pakistan powoli poprawia swoją sytuację. Oczywiście obraz rynku kapitałowego to przesadnie pozytywne wrażenie. Ale fakt utrzymującego się wzrostu gospodarczego i względnie stabilnego kursu rupii wskazuje na zdrowe podstawy rozwoju. Problemami są na pewno wysoki deficyt finansów publicznych przekraczający 60 proc. czy niski udział w handlu zagranicznym. Położenie w specyficznym regionie (bliskość Indii i Chin) jest szansą, ale chyba jak na razie władze kraju nie potrafią tego należycie wykorzystać. Polsko-pakistańskie obroty handlowe cechują się sporą dynamiką (wzrost o ponad 100 proc. w latach 2009–2014), jednakże ich łączna wartość to zaledwie 400 mln dolarów. Pakistan jednak coraz bardziej otwiera się na Europę, to także powinno umocnić wolnorynkowy kierunek.